و در مجمع و المنار ذيل : * ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَنْفالِ ) * گفته‌اند : نماز نافله را از آن نافله گويند كه زايد بر واجب است . ايضا نفل بمعنى عطيّه آمده چنان كه در قاموس و صحاح گفته ، طبرسى نسبت آن را به « قول » داده است و نفل ( بر وزن فرس ) بمعنى غنيمت و هبه و زيادت است ، جمع آن انفال مىباشد مثل سبب و اسباب . راغب گويد : گفته‌اند نفل بعينه غنيمت است ليكن باعتبار آنكه با فتح بدست آمده غنيمت و باعتبار آنكه عطائى است از جانب خدا بدون استحقاق ، نفل گفته مىشود . * ( وَوَهَبْنا لَه إِسْحاقَ وَيَعْقُوبَ نافِلَةً وَكُلاًّ جَعَلْنا صالِحِينَ ) * انبياء : 72 . نافله بمعنى عطيّه است يعنى : اسحق و يعقوب را بابراهيم عطيه‌اى داديم و همه را نيكوكار گردانديم . بقولى « نافله » فقط به يعقوب راجع است . * ( وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِه نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً ) * اسراء : 79 . يعنى بعضى از شب را با قرآن ( نماز ) بيدار باش كه زيادتى بر فرائض و يا عطيّه‌اى است نسبت به تو ، شايد خدايت تو را بمقام پسنديده‌اى برساند باتفاق روايات فريقين و اجماع مفسران مقصود از مقام محمود مقام شفاعت است . آيه ظاهرا راجع به نماز شب باشد . در مجمع از ابن عباس نقل شده : نماز شب بر آنحضرت واجب و بر ديگران فضيلت بود در صافى از تهذيب از امام صادق عليه السّلام منقول است كه از نوافل پرسيدند فرمود : « فريضة ففزع السامعون » از اينكه امام فرمود : واجب است شنوندگان ترسيدند فرمود : مقصودم نماز شب است بر رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله كه خدا فرموده : * ( وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِه نافِلَةً لَكَ ) * . ظاهرا از آيه اختصاص آن را بر رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله نفهميده‌اند گر چه در جوامع الجامع آن را معناى اوّل گفته است مجلسى رحمه اللَّه در بحار باب فضائل و خصائص آنحضرت آيه فوق را نقل كرده و فقط كلمات